LNG FATURALANDIRMA ESASLARI

LNG’nin Petrol Ofisi treylerine BOTAŞ’tan her yüklenmesinde BOTAŞ, yüklenen güne ait LNG Analiz Raporu’nu yüklemeden en az bir sonraki gün içerisinde (hafta sonu ve resmi tatil günlerinde bir sonraki iş günü) Petrol Ofisi’ne ulaştırmaktadır.

BOTAŞ LNG Analiz Raporu, LNG’nin yüklendiği gün içerisinde BOTAŞ’ın Petrol Ofisi’nin treylerlerine yüklediği:

BOTAŞ kantarında ölçülen “Yüklenen LNG Miktarı (kg)”  
LNG’nin Relatif Yoğunluğu  
LNG’nin Gerçek Yoğunluğu (kg / sm3)  
LNG’nin Üst Isıl Değeri (kcal / sm3)  
LNG’nin Isıl Değeri (MMBTU)  
LNG’nin Isıl Değeri (STAR M3)  
LNG’nin Yüklendiği Tarih  
verilerini içermektedir.  


Petrol Ofisi Alternatif Yakıtlar Toptan Satış A.Ş. olarak tedariğe başladığımız 2005 yılının Temmuz ayı ile 2008 yılı Mayıs ayı sonu arasındaki 3 sene içerisinde BOTAŞ LNG Analiz Raporlarına Göre şu bilgiler ortaya çıkmıştır:

 

RELATİF YOĞUNLUK

ÜST ISIL DEĞER
Kcal / Sm3

MINIMUM 0,736419 9.563,00
ORTALAMA 0,757648 9.799,44
MAKSIMUM 0,778570 9.983,28

 

 

ÜST ISIL DEĞER *
Sm3 / kg
(1 kg. LNG kaç Sm3?)

ÜST ISIL DEĞER
Kcal / kg
(1. kg LNG kaç Kcal?)

ÜST ISIL DEĞER
kWh / kg
(1. kg LNG kaç kWh?)

MINIMUM 9.983,28 / (9155 * 0,778570) =           1,401 9.983,28 * 1,401 = 13.983 1,401 * 10,64 =    14,902
ORTALAMA 9.799,44 / (9155 * 0,757648) =            1,413 9.799,44 * 1,413 = 13.844 1,413 * 10,64 =    15,032
MAKSIMUM

9.563,00 / (9155 * 0,736419) =           1,418

9.563 * 1,418 =     13.565

1,418 * 10,64 =     15,092

 

BOTAŞ LNG Analiz Raporlarındaki verilere ışığında BOTAŞ, aşağıda yer alan formül aracılığıyla Petrol Ofisi’ne faturayı kesmektedir.LNG’nin kilogram cinsinden miktarı, Petrol Ofisi’nin treylerlerinin BOTAŞ’a ait kantarda boş ve dolu haliyle tartılıp iki tartı miktarı arasındaki farkın alınması ile bulunmaktadır.

 

A  : Satılan LNG’nin sm3cinsinden miktarı (sm3)
B  : Satılan LNG’nin kWh cinsinden miktarı (kWh )
C  : Satılan LNG’nin kilogram cinsinden miktarı ( kg )
D  : Ortalama üst ısıl değer ( 9155 kcal/ sm3)
E  : Ortalama üst ısıl değer ( 10.64 kWh/ sm3)
F   : Doğalgazın kalorifik değeri ( kcal/ sm3)
G  : Doğalgazın referans yoğunluğu ( kg / sm3)
H  : Doğalgazın relatif yoğunluğu
 I   : Havanın yoğunluğu ( 1.2255 kg/ sm3)

G = H x I
A = (C x F ) / ( D x G )
B = A x E

 

LNG alım satım faturalamaları, 30 Aralık 2007 tarih, 26742 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1439/2 nolu Enerji Piyasası Düzenleme Kurul Kararı Madde 5’e göre “Doğal gaz toptan satış fiyatları, (YTL/m3) olarak ve 10,64’e bölünmek suretiyle ilgili tüzel kişi tarafından enerji (YTL/kWh) bazında ayrıca düzenlenir“  ifadesine göre LNG fiyatları ve miktarları sm³ ya da kwh birimlerine göre hesaplanmalıdır.

LNG sektöründe fiyatlar aylık olarak değişmekte olup, BOTAŞ aylık olarak fiyatları internet sitesi aracılığıyla
(Bakınız: Linkler)
açıklamakta ve müşteri fiyatları da Petrol Ofisi ile müşteri arasındaki sözleşmede yazan LNG Fiyatlandırma Formülü ile hesaplanarak bulunmaktadır.

 

LNG miktarının sm³ veya kwh biriminden hesabı için ilk olarak Müşteri’ye boşaltılan LNG’nin kilogram değerini bulmak gerektiğinden dolayı Petrol Ofisi, Müşterilerine ait veya Müşteri’nin tesislerine en yakın kantarda dolu ve boş haliyle LNG treylerlerinin tartılıp iki tartı miktarı arasındaki farkın alınması ile kilogram biriminin bulunmasını sağlamaktadır. Bulunan kilogram değerinin sm3 ve kWh miktarlarına çevrimi de yukarıdaki formül aracılığıyla yapılmaktadır.

 

Aşağıda BOTAŞ’ın 08.08.2008 tarihinde Petrol Ofisi’ne gönderdiği 07.08.2008 tarihli dolumlara ait Analiz Raporunu örnek olarak görülebilir.

 

 

 

Örnek olarak 17.000 kilogram’lık LNG’nin aşağıdaki formül ve BOTAŞ Analiz Raporu aracılığıyla faturadaki miktar hesaplanmasını adım adım izlersek:

 

A  : Satılan LNG’nin sm3cinsinden miktarı (sm3)
B  : Satılan LNG’nin kWh cinsinden miktarı (kWh )
C  : Satılan LNG’nin kilogram cinsinden miktarı ( kg )
D  : Ortalama üst ısıl değer ( 9.155 kcal/ sm3)
E  : Ortalama üst ısıl değer ( 10,64 kWh/ sm3)
F   : Doğalgazın üst ısıl (kalorifik) değeri ( kcal/ sm3)
G  : Doğalgazın gerçek (referans) yoğunluğu ( kg / sm3)
H  : Doğalgazın relatif yoğunluğu
I   : Havanın yoğunluğu ( 1,2255 kg/ sm3)

G = H x I
A = (C x F ) / ( D x G )
B = A x E

1.
G = H x I
“LNG’nin Gerçek Yoğunluğu” = ”LNG’nin Relatif Yoğunluğu” x “Havanın Yoğunluğu (sabit)”
G = 0,617400 x 1,2255
G = 0,756624 kg / sm3 (Bu değer zaten BOTAŞ Analiz Raporunda yer alıyor. Bu yüzden bu formül ile hesaplamaya gerek duymadan, fatura hesaplamalarında BOTAŞ Analiz raporundaki Gerçek Yoğunluk değeri alınmaktadır)

2.
A = ( C x F ) / ( D x G )
“LNG’nin sm3 Cinsinden Miktarı” =
[ “LNG’nin Kilogram Cinsinden Miktarı” x “LNG’nin Üst Isıl Değeri” ] / [ “Ortalama Üst Isıl Değer (Sabit) x “LNG’nin Gerçek Yoğunluğu” ]
A = ( 17.000 x 9.838,12 ) / ( 9.155 x 0,756624)
A = 24.145 sm3

3.
B = A x E
“LNG’nin kWh Cinsinden Miktarı” = “LNG’nin sm3 Cinsinden Miktarı” x “Ortalama Üst Isıl Değer”
B = 24.145 x 10,64
B = 256.903 kWh

 

07.08.2008 tarihinde BOTAŞ’tan dolumu alınıp müşteriye sevk edilen ve müşteri kantarında ölçülen 17.000 kg’lık LNG’nin BOTAŞ Analiz Raporundaki değerlerle hesaplanmasından
17.000 kg LNG = 24.145 sm3  = 256.903 kWh eşitliğine ulaşabiliriz.

Yukarıdan da görüleceği üzere BOTAŞ Analiz Raporundaki üst ısıl değer ve yoğunluk değerlerinin değişmesi, 17.000 kg’ın LNG’nin her zaman 24.145 sm3 veya 256.903 kWh olmayayacağı anlamına gelmektedir. Bu yüzden her fatura hesaplamasında, Petrol Ofisi faturalarına BOTAŞ Analiz Raporu değerlerini yazdırmakta ve müşterilerinin faturalarının hangi değerler ile hesaplandıklarını görmelerini sağlamaktadır.

Bununla beraber fatura üzerinde müşterinin kWh cinsinden birim fiyatı da yazmaktadır. Yukarıda bulunan kWh miktarı ile müşterinin o aya ait birim fiyatı çarpılarak fatura tutarı hesaplanmaktadır.